Σε πολλές επιχειρήσεις, ο προγραμματισμός δεν είναι έγγραφο αλλά πρόσωπο. Κάποιος γνωρίζει ποιος πελάτης δυσκόλεψε την προηγούμενη εβδομάδα, ποιος υπάλληλος δεν μπορεί να συνεργαστεί με ποιον, ποιο μηχάνημα λειτουργεί πιο αργά μετά τη συντήρηση, και ποιος προμηθευτής παραδίδει εγκαίρως και ποιος όχι. Αυτή η γνώση δεν είναι καταγεγραμμένη πουθενά επειδή χρησιμοποιείται καθημερινά και άρα δεν έχει ποτέ γραφτεί. Για την καθημερινή λειτουργία αυτό λειτουργεί. Για έναν αγοραστή είναι πρόβλημα: δεν υπάρχει προγραμματισμός προς πώληση, μόνο ένα πρόσωπο που τυχαίνει να πρέπει να πουληθεί κι αυτό.
Ο προγραμματισμός συνήθως αναπτύχθηκε, δεν σχεδιάστηκε. Τα πρώτα χρόνια απαιτούνταν ένα άτομο για να διατηρεί την εποπτεία, και αυτό το άτομο γινόταν όλο και καλύτερο όσο μεγάλωνε η επιχείρηση. Συστήματα εμφανίστηκαν κάποιες φορές, αλλά ως βοηθητικό εργαλείο δίπλα στο κεφάλι, όχι ως αντικατάσταση του. Εξαιρέσεις, προτιμήσεις και κόλπα παρέμειναν αδιατύπωτα, γιατί το άτομο που τα γνώριζε ήταν εκεί κάθε μέρα. Κανείς δεν είχε λόγο να τα καταγράψει, μέχρι τη στιγμή που ένας αγοραστής ρωτά τι συμβαίνει αν αυτό το άτομο λείψει για έναν μήνα.
Ένας αγοραστής δεν αποτιμά τον προγραμματισμό όπως λειτουργεί τώρα, αλλά τι εξακολουθεί να λειτουργεί όταν ο τρέχων υπεύθυνος προγραμματισμού δεν είναι πλέον εκεί. Αν η απάντηση είναι «δεν το γνωρίζουμε», αυτός ο κίνδυνος αποτιμάται στην τιμή ή στους όρους της μεταβίβασης. Αυτό επηρεάζει άμεσα τον δείκτη εξάρτησης από τον ιδιοκτήτη: όσο περισσότερες αποφάσεις στον προγραμματισμό βρίσκονται σε ένα μόνο πρόσωπο, τόσο μεγαλύτερη είναι η διόρθωση που εφαρμόζει ένας αγοραστής, ακόμη και αν η υπόλοιπη επιχείρηση βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Το τι σημαίνει η δυνατότητα διαδοχής για την τιμή δείχνει πώς λειτουργεί αυτή η διόρθωση στην πράξη.
Ο προγραμματισμός αποτελείται από μια σειρά αποφάσεων, και δεν έχει κάθε απόφαση την ίδια βαρύτητα. Ένα μέρος είναι τακτικό: ποιος μπορεί πότε, ποια σειρά είναι λογική, ποιος συνδυασμός έχει πετύχει ήδη εκατό φορές. Αυτό το μέρος μπορεί ένα σύστημα με AI να το καταγράψει και να το εκτελέσει ήδη σήμερα, εφόσον οι κανόνες έχουν κάποτε καταγραφεί ή μπορούν να προκύψουν από ιστορικά δεδομένα. Ένα άλλο μέρος συνεχίζει να απαιτεί ανθρώπινο τοκτροθεωρία εποπτεία: μια εξαίρεση που αποκλίνει από το μοτίβο, μια σύγκρουση μεταξύ δύο σταθερών πελατών, μια απόφαση που χρειάζεται αιτιολόγηση την οποία το σύστημα μπορεί να υποβάλει προς κρίση αλλά δεν μπορεί να πάρει μόνο του. Ένα τρίτο μέρος παραμένει ανθρώπινη εργασία, κυρίως όπου πρόκειται για αποκλιμάκωση ενός θυμωμένου πελάτη ή για την αξιολόγηση ενός νέου υπαλλήλου που δεν έχει ακόμη ιστορικό.
Η αναλογία μεταξύ αυτών των τριών κατηγοριών διαφέρει σημαντικά ανά επιχείρηση, και αυτή η διαφορά δεν βρίσκεται στον κλάδο αλλά σε αυτό που κάποτε καταγράφηκε. Μια επιχείρηση όπου οι κανόνες προγραμματισμού, οι εξαιρέσεις και οι προτιμήσεις είναι ήδη καταγεγραμμένες σε ένα σύστημα, μπορεί να αναθέσει ένα μεγάλο μέρος της τακτικής εργασίας και να διατηρήσει εποπτεία για το υπόλοιπο. Μια επιχείρηση όπου αυτό βρίσκεται μόνο στο κεφάλι του υπεύθυνου προγραμματισμού, πρέπει πρώτα να κάνει αυτό το βήμα προτού η AI μπορέσει να αναλάβει οτιδήποτε. Αυτό δεν είναι ζήτημα καλύτερου ή χειρότερου προγραμματισμού, αλλά τι κάποτε γράφτηκε και τι όχι.
Ο υπεύθυνος προγραμματισμού που γνωρίζει τα πάντα τώρα δεν είναι το πρόβλημα αλλά η πηγή της λύσης. Η μετατροπή σε μεταβιβάσιμη μορφή ξεκινά με την καταγραφή αυτού που ήδη κάνει αυτό το άτομο: ποιους κανόνες εφαρμόζει, ποιες εξαιρέσεις επαναλαμβάνονται, ποιες σταθμίσεις κάνει και γιατί. Αυτό δεν αντικαθιστά τον ρόλο του αλλά μεταφράζει τη γνώση του σε κάτι που μπορεί να υποστηρίξει ένα σύστημα και να διαβάσει ένας διάδοχος. Όπου η AI αναλαμβάνει στη συνέχεια την τακτική εργασία, παραμένει χώρος για τον υπεύθυνο προγραμματισμού να αξιολογεί τις εξαιρέσεις, πράγμα που ενισχύει τη σημασία της λειτουργίας του παρά τη μειώνει.
Αυτή η προσέγγιση επηρεάζει και άλλα μέρη της επιχείρησης. Ο προγραμματισμός συνδέεται συχνά με πώς οι σχέσεις με τους πελάτες γίνονται μεταβιβάσιμες, επειδή οι προτιμήσεις πελατών και οι κανόνες προγραμματισμού βρίσκονται συχνά στα ίδια κεφάλια, και με πώς οι σχέσεις με τους προμηθευτές γίνονται μεταβιβάσιμες, επειδή οι χρόνοι παράδοσης και ο προγραμματισμός αλληλεπιδρούν. Επίσης σχετική είναι η λήψη αποφάσεων γύρω από αυτό: πώς η λήψη αποφάσεων γίνεται μεταβιβάσιμη περιγράφει πώς προκύπτουν παρόμοιες εξαρτήσεις εκτός του προγραμματισμού.
Αν αυτό το θέμα αγγίζει αποφάσεις προσωπικού, όπως μια αλλαγή στα καθήκοντα ή στη σύνθεση προσωπικού, τότε ισχύουν γι' αυτό ίδιες νομικές απαιτήσεις που δεν εξετάζονται εδώ.
Ένας μεταβιβάσιμος προγραμματισμός είναι περισσότερο από λογισμικό. Οι συμβάσεις με πελάτες και προμηθευτές πρέπει να συνοδεύουν μια μεταβίβαση, και οι συμφωνίες που τώρα είναι προφορικές ή σιωπηρές, πρέπει να καταγραφούν. Ποια νομικά ζητήματα πρέπει να είναι σε τάξη για μια πώληση, περιγράφεται στη σελίδα ποια νομικά ζητήματα πρέπει να είναι σε τάξη για μια πώληση, και αποτελεί λογική συνέχεια από τη στιγμή που ο ίδιος ο προγραμματισμός έχει καταγραφεί.
Το ερώτημα ποιο μέρος του προγραμματισμού σε αυτή τη συγκεκριμένη επιχείρηση μπορεί να αναλάβει η AI, ποιο μέρος συνεχίζει να απαιτεί εποπτεία και ποιο μέρος παραμένει ανθρώπινη εργασία, απαντάται ανά εργασία με τη σάρωση εργασιών (werkscan) της FTE TO AI. Αν θέλετε πρώτα να γνωρίζετε πού βρίσκονται σήμερα ο προγραμματισμός και οι άλλοι παράγοντες, ο δωρεάν έλεγχος αξίας με οκτώ σύντομες ερωτήσεις, μία ανά παράγοντα, δίνει μια εικόνα για το ποιος παράγοντας πιέζει περισσότερο την τιμή σας σήμερα. Η πλήρης σάρωση αξίας (waardescan), με βαθμολογίες ωριμότητας ανά παράγοντα και ένα διετές χρονοδιάγραμμα προς τη στιγμή της εξόδου, βρίσκεται υπό κατασκευή.